Diagnose ADHD: een complexe puzzel bij elkaar gelegd door een geheel team

ADHD: DAT HEEFT IEDER KIND TOCH TEGENWOORDIG?
Als psycholoog krijg ik op menig feestje een aantal clichés te horen. Opmerkingen zoals: ‘oh, dan kan je zeker door me heen kijken’ of de klassieker: ‘dan kan Jan mooi bij jou in therapie’! Gelukkig kan ik me daar altijd makkelijk vanaf maken door te zeggen dat ik kinderpsycholoog ben en veel met kinderen werk die ADHD of autisme hebben. Vanuit daar komt eigenlijk altijd wel dezelfde opmerking om de hoek vliegen, namelijk: ‘pff ADHD, dat heeft ieder kind toch tegenwoordig?’

ADHD IS EEN ONTWIKKELINGSSTOORNIS
Ik heb altijd het idee dat mensen denken dat wij diagnoses ADHD rondstrooien als pepernoten op 5 december. Dit is echter zeer zeker niet het geval. Wanneer bij RIOzorg een kind wordt aangemeld met ADHD-klachten (zoals concentratieproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit) kijken we naar verschillende dingen. ADHD is een ontwikkelingsstoornis. Allereerst kijken we of de genoemde problemen al sinds de vroege kindertijd aanwezig zijn. Je kan nagaan of dat het kind als baby wellicht al snel was afgeleid tijdens het voeden of je analyseert hoe het kind speelde als kleuter.

ANDERE VERKLARINGEN VOOR CONCENTRATIEPROBLEMEN
Daarnaast kijken we naar andere factoren, zoals het intelligentieniveau. Wanneer een kind heel erg op zijn tenen moet lopen en het niveau te hoog is, kan je namelijk dezelfde klachten zien. Als iets op school immers te moeilijk is, dan kan je ook lekker met je buurman kletsen of een beetje rondlopen. Ook kan het zijn dat er iets in de thuissituatie niet helemaal goed is afgestemd. Als kinderen thuis weinig structuur en duidelijkheid krijgen, kunnen ze vaak ook ongeremd gedrag vertonen en krijg je het olifant-in-een-porseleinkast-effect. Een andere mogelijke verklaring is dat het kind een trauma heeft meegemaakt. Als er iets heftigs is gebeurd kunnen bij het onvoldoende verwerken ervan ook concentratieproblemen ontstaan. Je bent dan sneller overprikkeld en kan je daardoor minder goed focussen. Tevens kan een verklaring liggen in een mogelijk slaapprobleem. Als je niet goed uitgerust bent, dan zijn je hersenen ook minder goed in staat om de aandacht te richten.

Zo kan ik nog meer verklaringen geven. Bovenstaande is nog maar een greep uit de verklaringen die je als psycholoog moet onderzoeken. Kortom: als psycholoog moeten wij ervan overtuigd zijn dat de ontwikkelingsstoornis ADHD als diagnose de beste verklaring is voor de concentratieproblemen van het kind.

COMPLEXE PUZZEL
Dus, beste mensen die ik ooit nog op feestjes ga ontmoeten: wij strooien zeker niet met diagnoses. Het is veelal een complexe puzzel die bij elkaar gelegd wordt door een geheel team. Het is soms ook een puzzel waarbij we niet alle puzzelstukjes kunnen vinden (er raakt er altijd wel eentje kwijt). Soms is het een puzzel met 10 stukjes en soms eentje met 100 stukjes waar je urenlang op loopt te pielen. Maar onder de streep is het de allermooiste puzzel die we kunnen oplossen 🙂 Waarbij we hopelijk het kind, de ouders en de school op weg kunnen helpen nadat wij de puzzelstukjes bij elkaar hebben gelegd.

Steffanie JansenPsycholoog en casemanager bij RIOzorg